2011 herzien
The WordPress.com stats helper monkeys prepared a 2011 annual report for this blog.
Here’s an excerpt:
A New York City subway train holds 1,200 people. This blog was viewed about 4.900 times in 2011. If it were a NYC subway train, it would take about 4 trips to carry that many people.
kamervragen over weigering van Nederland in luchtruim bij Venezuela
Rijksoverheid , 23 september 2011, http://www.nieuwsbank.nl/inp/2011/09/23/B323.htm
Antwoorden op vragen over het Jaarverslag 2010 van de Kustwacht voor het Caribisch gebied.
Bij beantwoording datum, onze referentie en betreft vermelden.Hierbij bied ik u de antwoorden aan op de vragen van de vaste commissie voor Defensie van 16 september jl. over het Jaarverslag 2010 van de Kustwacht voor het Koninkrijk der Nederlanden in het Caribisch gebied (32500-X109/2011D43897).
DE MINISTER VAN DEFENSIE, drs. J.S.J. Hillen
Antwoorden op de vragen van de vaste commissie Defensie d.d. 16 september jl. over het Jaarverslag 2010 van de Kustwacht voor het Koninkrijk der Nederlanden in het Caribisch gebied (32500-X109/2011D43897).
Vraag 1 Welke redenen voert Venezuela aan voor de weigering om vliegtuigen van de Kustwacht toegang te verlenen tot het internationale deel van het (vrije) luchtruim dat door Venezuela in het kader van de vliegveiligheid wordt beheerd? Venezuela voert geen redenen aan voor de weigering vliegtuigen van de Kustwacht toegang te verlenen tot het internationale deel van het luchtruim. Sinds 1 mei 2011 hebben de Venezolaanse autoriteiten niet meer geweigerd vluchten van de Kustwacht toegang tot de FIR-Maiquetia te verlenen.
Vraag 2 Kunt u inschatten waarom de problematiek met Venezuela over de Flight Information Region niet kan worden opgelost? Wat zijn de specifieke probleempunten? Welke praktische problemen geeft de Venezolaanse weigering om onze vliegtuigen toe te laten in het luchtruim voor de operationele taken van de Kustwacht? Welke initiatieven gaat u in 2011 ondernemen op deze problematiek nu eens eindelijk op te lossen? Hoe kan de Venezolaanse opstelling hieromtrent worden ver anderd? Welke lijn trekt de Nederlandse regering hier? Vraag 6 Kunt u uiteenzetten waarom de bilaterale samenwerkingsovereenkomst met Venezuela niet kan worden gebruikt voor de oplossing van de problematiek omtrent het luchtruim? Antwoord op vraag 2 en 6: Nederland heeft de problematiek rondom de FIR regelmatig op hoog ambtelijk en politiek niveau aan de orde gesteld. Sinds het overleg in juli 2010 tussen de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken Verhagen en zijn ambtgenoot is afgesproken de besprekingen hierover op ambtelijk niveau voort te zetten. Dit heeft in juni 2011 geleid tot concrete afspraken met Venezuela, waarin wederom is bekrachtigd dat Venezuela verantwoordelijk is voor air traffic services in de FIRMaiquetia, waarbij de vliegveiligheid voorop staat. Ook is vastgesteld dat de FIR niet voorziet in een toestemmingsvereiste voor staatsluchtvaartuigen om de FIR binnen te vliegen buiten het territoriale luchtruim. In overeenstemming met het gestelde in annex 11 van de ICAO-regelgeving zal het Koninkrijk Venezuela informeren wanneer de FIR-Maiquetia wordt binnengevlogen. Hierbij is geen sprake van het vragen van toestemming.
Vraag 3 Kunt u uiteenzetten wat de gevolgen zijn geweest van de regelmatige weigeringen van de Venezolaanse overheid om vliegtuigen van de Kustwacht toegang te verlenen tot het internationale deel van het luchtruim dat door hen wordt beheerd? Is er sprake geweest van onveilige situaties ten gevolge van deze acties van Venezuela? De eerdere weigeringen hadden directe gevolgen voor de vliegduur, zoals voor vluchten van en naar Sint Maarten, omdat moest worden omgevlogen. Ook waren er gevolgen voor de opbouw van het beeld op zee, onder andere ten behoeve van antidrugsoperaties. De weigeringen hebben niet tot onveilige situaties geleid.
Vraag 4 Kunt u uitgebreid uiteenzetten waarom de uitvoering en afronding van de langdurige (Europese) aanbesteding- en investeringstrajecten vertraging hebben opgelopen? De planning en de uitvoering van investeringstrajecten kunnen uiteenlopen doordat het proces van behoeftestelling tot verwerving (juridisch) complex is, er veel interne partijen bij betrokken zijn en de mogelijkheid bestaat rechtsmiddelen aan te wenden bij de gunning. Thans wordt per project bezien op welke wijze deze vertraging zo veel mogelijk kan worden beperkt.
Vraag 5 Kunt u nader aangeven of de uitbreiding van het walradarsysteem naar de Bovenwindse eilanden om zodoende bij te dragen aan de bestrijding van illegale immigratie en drugs, financieel haalbaar is? Zal Nederland financieel bijdragen aan een dergelijk systeem? Zo ja, met hoeveel geld? De haalbaarheid van een walradarsysteem voor de Bovenwindse eilanden is, ook in financiële zin, nog onderwerp van overleg tussen de landen. Daarbij moet onder meer worden beoordeeld of de operationele meerwaarde van het systeem opweegt tegen de kosten.
Vraag 7 Hoe is de jaarlijkse oefening Open Eyes met Venezuela verlopen? De jaarlijkse Open Eyes oefening met Venezuela is naar tevredenheid verlopen. De oefening is in 2010 georganiseerd door Venezuela vanuit Punto Fijo en richtte zich vooral op Search-and-Rescue aspecten. De Kustwacht heeft deelgenomen met de cutter Jaguar, een DASH-8 patrouillevliegtuig en de AS355 helikopter.
Vraag 8 Hoe komt het dat in 2010 zoveel minder drugs in beslag is genomen dan het jaar ervoor, terwijl het walradarsysteem goed functioneert, de bevoegdheden van de Kustwacht zijn verruimd en de samenwerking met and ere landen is verbeterd op basis van het verdrag van San José? Is de informatievoorziening van de Kustwacht wel adequaat? In 2010 heeft de Kustwacht minder drugs onderschept dan in voorgaande jaren. De Kustwacht heeft echter wel een actie geïnitieerd en gecoördineerd waarbij door de Koninklijke Marine 1483 kg drugs is onderschept. Dit illustreert niet alleen de nauwe samenwerking met partners maar ook het feit dat de Kustwacht slechts een onderdeel is van een rechtshandhavingketen, aangestuurd door de Openbaar Ministeries van de landen. De ervaring leert dat smokkelaars hun routes verleggen als de weerstand toeneemt. De drugsstroom naar de landen in het Caribisch deel van het Koninkrijk (en vervolgens naar Europa) is de laatste jaren gestaag afgenomen. De gezamenlijke inspanningen van de Kustwacht en haar ketenpartners lijken daar een rol bij te spelen.
Vraag 9 Waaruit bestaat de meerbehoefte aan middelgrote varende capaciteit? In hoeverre draagt het behoud van twee patrouilleschepen bij de Koninklijke Marine bij aan de versterking van de capaciteiten van de Kustwacht? In het Lange Termijn Plan 2009-2018 is voorzien dat er in de nabije toekomst, een aanvullende behoefte aan middelgrote varende capaciteit voor de Kustwacht ontstaat. De Kustwacht heeft in 2010 een eerste onderzoek uitgevoerd naar mogelijkheden om in deze toekomstige capaciteit te voorzien met eigen of met defensiemiddelen. Alvorens een besluit kan worden genomen, dient de exacte omvang van de aanvullende behoefte nog te worden vastgesteld. De Kustwacht kan jaarlijks ten minste blijven beschikken over 92 vaardagen van het stationsschip.
Vraag 10 Welke consequenties hebben de bezuinigingen bij Defensie op de invulling van behoeften aan extra capaciteit? Is om die reden besloten af te zien van de invulling van de organieke duikcapaciteit? Het is op dit moment niet be kend welke invloed de bezuinigingen bij Defensie hebben op de Kustwacht. De Kustwacht kan vooralsnog jaarlijks beschikken over 92 vaardagen van het stationsschip en 290 vlieguren van de boordhelikopter. Het besluit vooralsnog niet over te gaan tot inrichting van de organieke duikcapaciteit voor de Kustwacht staat los van de bezuinigingen bij Defensie. De Kustwacht zal eerst inventariseren welke duikcapaciteit beschikbaar is bij de ketenpartners en of deze mede kan voorzien in de behoefte van de Kustwacht.
Vraag 11 In 2010 zijn er geen illegale immigranten aangehouden terwijl er in 2009 nog 52 en 2008 tien illegale immigranten zijn aangehouden. Zijn hier nog meer verklaringen voor te vinden naast de verscherping van het toezicht op de illegaliteit op de eilanden? Speelt de Kustwacht hier ook een rol bij? Is illegale immigratie een prioriteit voor de Kustwacht? Er is geen andere aantoonbare verklaring voor het niet aanhouden van illegalen in 2010 door de Kustwacht. Het verscherpte t oezicht op de eilanden zelf wordt uitgevoerd door partners binnen de rechtshandhavingketen. Op zee is het aantal controles van de Kustwacht toegenomen, maar hierbij zijn geen onregelmatigheden geconstateerd met betrekking tot illegale immigratie. Illegale immigratie blijft een prioriteit voor de Kustwacht.
Vraag 12 Kunt u nader ingaan op de opvallende toename van het aantal illegale Venezolaanse vissers? Zijn hier verklaringen voor en worden er intensievere maatregelen genomen? Er is geen duidelijke verklaring voor de plotselinge toename in 2010 van het aantal illegale Venezolaanse vissers. De Kustwacht blijft frequent patrouilleren in de gebieden waar illegale visvangst voorkomt.
Vraag 13 Waarom maakt de drugsvangst van de Hr. Ms. Van Speijk, dat dienst deed als stationsschip in de West, geen onderdeel uit van de jaarlijkse drugsvangst van de Kustwacht? De Kustwacht opereert in nauwe samenwerking met nationale en internationale partners. De drugsvangst door de Hr. Ms. Van Speijk is geïnitieerd en gecoördineerd door de Kustwacht. Op het moment van de drugsvangst door de Hr. Ms. Van Speijk voer deze echter in internationaal taakgroepverband, onder Amerikaans commando.
Vraag 14 In hoeverre zijn er momenteel nog steeds technische problemen met de Lynx waardoor de inzetbaarheid onder druk is komen te staan? De technische problemen zijn een gevolg van de veroudering van de Lynx, reden waarom de Lynx helikopter wordt uitgefaseerd en vervangen door de NH-90 helikopter. In de overgangsperiode kan de inzetbaarheid van een helikopter ten behoeve van de kustwacht onder druk komen te staan.
Todos los partidos españoles menos el PP unidos en condena a la guerra en Irak
Valencia, 24 Mar. 2006 ABN. (Tessa Marsman)- Cuatro años después del inicio de la guerra en Irak, el Congreso Español hizo lo que no se atrevieron muchos políticos en otros países: condenar la guerra “ilegal” de Irak de manera oficial por medio de una “proposición no de ley” (aprobación de un texto o resolución que no tenga caracter de ley).
En España, durante la conmemoración de los cuatro años de la invasión en Irak, todos los grupos del Congreso menos el Partido Popular (PP) calificaron a la invasión de los Estados Unidos y sus aliados (incluso de España con el anterior gobierno) oficialmente, ilegal, inmoral, injusta, desgraciada y torpe por sus “consecuencias catastróficas”, así lo reportó El País, un periódico español.
La condena no llegó de repente. En España, el partido socialista anti guerra, el PSOE de José Luis Rodríguez Zapatero, ganó las elecciones en marzo de 2004 a causa de un ataque violento, tres días antes, en el metro de Madrid. El ataque fue perpetrado por grupos islámicos que exigieron el retiro de las tropas ibéricas de la guerra en Irak. Como respuesta inmediata al suceso, la opinión pública retiró su apoyo al partido conservador PP que estaba a favor de la participación española en Irak. Se esperaba que el PP ganara las elecciones.
Ahora, tres años después del ataque, todos los partidos políticos siguen con su posición anti guerra, incluso más fuerte que nunca, con esta condena oficial y con una citación que el anterior presidente del Gobierno de España, José María Aznar, ha recibido por parte del Tribunal Penal Internacional.
El Secretario de Organización del PSOE, José Blanco, dijo a El País, con respecto a la citación, que “no puede ser que alguien que toma una decisión que trae como consecuencia que haya cientos de miles de víctimas no reconozca el error de esa decisión” refiriéndose a Aznar quien mandó a los soldados españoles, de los cuales han muerto 11, y al gran número víctimas iraquíes que ha causado esta invasión.
La proposición no realiza ninguna exigencia específica al gobierno de EE UU que mantiene en Irak sus tropas de ocupación, sin embargo, se refiere a su anterior socio de una manera bastante crítica.
Asimismo, el texto destaca que “cuatro años después del comienzo de la guerra de Irak, bien calificada de ilegal, inmoral e injusta, se constata que “la guerra contra el terror” no sólo no se está ganando, sino que no se le ve el final”.
Por su parte, Aznar y su partido continúan con su opinión pro guerra. “Salir ahora de Irak sería dar la victoria a Bin Laden”, dijo al País. De esa manera, el ex-presidente responde a un tema que considera “un tema del pasado”.
No obstante, la respuesta de Blanco es que “las muertes incesantes todos los días y a todas horas demuestran que es un tema muy presente”.
La proposición de los partidos, incluido el partido de gobierno, demuestran que lo ven desde una perspectiva más amplia. Escriben que “el ataque a Irak ha desencadenado una guerra civil, una gran desestabilización en toda la zona, el florecimiento del terrorismo Yi Hadista, cuyos efectos sufren en primera persona los propios iraquíes y la inseguridad creciente para todo el mundo”.
Los grupos que participaron en la proposición lo ven como el impulso de una ofensiva diplomática para lograr el consenso internacional, buscando “nuevos caminos para la paz” y para intentar promover en el seno de la Unión Europea una conferencia de paz y seguridad en el Medio Oriente.
FIN/ABN/TM/INT/LM
© ABN 2006
Preocupación mundial por cambio climático está apoyada en razones económicas
Caracas, 11 Abr. 2007 ABN.- (Tessa Marsman) Los cambios de clima a largo
plazo no son necesariamente causados por el ser
humano, sin embargo, la política internacional,
animada por la Unión Europea (UE) y Estados Unidos
(EEUU), está promoviendo un freno a este cambio con
mucha fuerza, más que nada para proteger sus propios
intereses económicos.
No sólo los medios convencionales abordan en gran
medida el tema. En Alemania, Holanda y Dinamarca,
entre otros países, se habla de ahorrar en la
calefacción y agua caliente entre música y comerciales
en programas de televisión y radio de corte ligero.
Pero, el clímax de llevar el tema a la atención del
mundo es un megaconcierto que se ofrecerá el próximo 7
de julio, donde participarán estrellas como Madonna y
Red Hot Chili Peppers.
La preocupación con el medio ambiente no es nueva.
Hace unos diez años todos hablaron de lluvia ácida.
Cuando eso pasó alarmó la desaparición de la capa de
ozono seguida por los efectos del fenómeno climático
El Niño. Durante todo este tiempo se hablaron de
cambios en el clima. De desiertos avanzando, de capas
polares derritiéndose, y nadie prestaba mucha
atención. Eso ahora cambió.
En enero de este año, la Unión Europea tomó algunas
decisiones definitivas acerca de ahorrar energía. El
motivo directo era la crisis de Ucrania a principios
de 2006, cuando el suministro de gas por Rusia fue
suspendido por disputas mutuas.
A partir de esta fecha, alternativas de consumo por
gas fueron consideradas como un ahorro en el
combustible. Similares hechos ocurrieron en
Bielorrusia en enero de este año.
Europa importa 59% de su gas natural del cual gran
parte es extraído en Rusia. Además, 82% de su petróleo
es importado. Las dos cifras combinadas hacen de
Europa el importador de combustible más grande y,
consecuentemente, hacen a su economía vulnerable.
Estados Unidos, por su parte, tiene el mismo problema
de dependencia de petróleo, necesitando incluso del
Medio Oriente y Venezuela. Esa nación importa 12
millones de barriles netos por día. En comparación,
Irán, un país productor de petróleo, exporta 2,7
millones de barriles netos por día.
Con un conflicto de difícil solución y un consumo de
petróleo tan alto, Estados Unidos desarrolló la idea
de reemplazar petróleo por etanol. En el discurso del
Estado de la Unión, el presidente estadounidense,
George W. Bush, presentó la solución por primera vez y
la llamó una “energía limpia”.
Sin embargo, expertos opinan que el etanol sólo
contamina 10% menos que otros combustibles.
En consecuencia, proteger la tierra no es la única
intención de eventos como el megaconcierto del 7 de
julio, sino proteger los intereses económicos de EEUU
y de la UE.
Esta hipótesis es respaldada por el sitio de Internet
liveearth.org. Detrás del megaconcierto hay grandes
nombres de empresas y políticos de EEUU y del Reino
Unido. Los organizadores del concierto son el famoso
empresario de Live Aid (contra el hambre en África),
Kevin Wall; y el antiguo vicepresidente de EEUU Al
Gore, con su organización no gubernamental fundada
para la ocasión, Alliance for Climate Protection
(ACP).
Miembros de la junta directiva de ACP son funcionarios
de altos cargos en compañías de consejo financiero
como The Lehman Brothers o Albright Group (establecida
por Madeleine Albright, canciller durante la
administración de Bill Clinton).
En el sitio web de otra organización ambiental que
apoya el concierto, The Climate Group (CG), se puede
leer que están respaldados por “empresas y gobiernos
que notaron la oportunidad de desarrollar nuevas
estrategias en un intento internacional por detener el
calentamiento global”.
Las empresas detrás de esta organización, fundada en
2004, son la compañía de gas británica British
Petroleum y Algemene Bank Nederland, banco
internacional situado en Holanda, así como la
multinacional del café Starbucks estadounidense,
cuestionada por la explotación de sus trabajadores
latinoamericanos. Además, hay 35 otras
multinacionales.
El motivo para concientizar a la gente es que el
actual cambio climático es culpa del hombre. Sin
embargo, todavía se debate si el clima está cambiando
a largo plazo por nuestra culpa o se trata solamente
de los incrementos y descensos periódicos que vienen
sucediendo hace millones de años.
“El cambio climático a corto plazo es un efecto de
actividades humanas”, explicó Enio Hernández,
geoquímico del Instituto Nacional de Geología y
Minería. “Existe un cambio visible en el clima. Se
forman desiertos en algunos lugares y otros lugares se
enfrían. Esto ocasiona un cambio en la fauna y flora”,
aclaró.
“Sin embargo, la comunidad científica internacional
sigue debatiendo si las actividades humanas causan el
cambio climático a largo plazo”, concluyó el
especialista.
2010 in review
The stats helper monkeys at WordPress.com mulled over how this blog did in 2010, and here’s a high level summary of its overall blog health:

The Blog-Health-o-Meter™ reads Wow.
Crunchy numbers
A Boeing 747-400 passenger jet can hold 416 passengers. This blog was viewed about 6,400 times in 2010. That’s about 15 full 747s.
The most popular post that day was Oorlog met Venezuela dreigt – Guerra entre Venezuela y Holanda a la vista.
Where did they come from?
The top referring sites in 2010 were search.conduit.com, twitter.com, noticierodigital.com, telegraaf.nl, and mail.live.com.
Some visitors came searching, mostly for maiquetia, tessa marsman, lauren verslaat caracas, el gordo del guarataro, and oorlogsvliegtuigen.
Attractions in 2010
These are the posts and pages that got the most views in 2010.
Oorlog met Venezuela dreigt – Guerra entre Venezuela y Holanda a la vista April 2010
21 comments
Al escurridizo “Gordo” le achacan 19 homicidios en El Guarataro February 2010
Lauren verslaat Caracas, de moordhoofdstad van de wereld February 2010
El guarataro: una Utopía escondida en Caracas February 2010
1 comment
Sloppenwijk van Caracas, een verassing voor wie het wil zien February 2010
1 comment
Chávez: Nederland schendt Venezolaans luchtruim
Commentaar van Tessa Marsman op BNN-today radio 1 over de aanklacht van de vermeende schendingen van het Venezolaanse luchtruim door Nederlandse vliegtuigen. Min 18.05.
Luister op: LINK
Smokkel in de Guajira Venezuela (radioreportage)
Door Tessa Marsman
Smokkel in de Guajira Venezuela
Innundaciones graves en la Guajira- Hevige regenval overspoelt grote delen van de Guajira in Venezuela
Oorlog met Venezuela dreigt – Guerra entre Venezuela y Holanda a la vista
door Roy Klopper, Telegraaf 1 april 2010
La Haya- La defensa lo tiene en cuenta seriamente que nuestro país (Holanda) se encontrará en una guerra con Venezuela. Eso es porque Venezuela ha puesto los ojos en ´nuestra´ Antillas .
Het door de ultralinkse president Hugo Chavez geleide buurland van onder meer Curaçao, Bonaire en Aruba is volgens experts van de ministeries van Buitenlandse Zaken, Defensie en Ontwikkelingssamenwerking een ’opstandige speler in een kwetsbare regio’.
Según los expertos de la cancillería, del ministerio de Defensa y el ministerio del Cooperación al Desarrollo, el país con el líder ultra-izquierda Hugo Chávez, es un ´jugador rebelde en una región vulnerable´. Venezuela es el país vecino de Curazao, Bonaire y Aruba.
„De veiligheid van het Koninkrijk en in het bijzonder de Benedenwindse Eilanden kan in het gedrang komen”, zo waarschuwen de departementen in de deze week gepresenteerde Verkenningen, die een leidraad moeten vormen voor de toekomstige Nederlandse defensiepolitiek.
“La seguridad del Reino (de los Países Bajos) y en especial las Islas de Sotavento, puede correr riesgo”, así avisan los departamentos esta semana en la ´Exploración´( http://www.defensie.nl/organisatie/defensie/verkenningen/). El informe debe ser la guía para la política de defensa Holandesa del futuro.
In het rapport staat onomwonden dat ons land ’rekening moet houden met de noodzaak om de militaire presentie in de Antilliaanse regio te versterken’. Niet eerder speculeerde ons land in een officieel ambtelijk rapport zo openlijk over de mogelijkheid van een gewapend conflict met Venezuela.
El informe dice explicito que nuestro país ´tiene que contar con la necesidad de esforzar la presencia militar en la región de Antillas´. Nunca antes ha especulado el país nuestro, de forma tan abiertamente, en un reporte oficial gubernamental sobre la posibilidad de un conflicto abierta con Venezuela.
Op scherp
Con atención
Vooral een lange dictatuur van Chavez zal de zaak op scherp zetten, zo voorspellen de departementale experts: „De verhoudingen in de regio kunnen dan de komende decennia onder druk komen te staan, mede door de strategische ligging van de Antillen.”
Sobre todo la dictadura extendida de Chávez provocará un conflicto, dicen los expertos del departamento. “las relaciones en la región pueden quedarse bajo presión en las decennias que vienen, parte por la posición estratégica de las Antillas”.
Voorlopig verwachten deskundigen nog geen aanval, maar op de toekomst zijn ze minder gerust: „Die mogelijkheid kan niet geheel worden uitgesloten.” Ze memoreren dat Chavez niet alleen toenadering zoekt tot bedenkelijke regimes als van Iran en Cuba, maar ook tot terroristische groeperingen zoals de Colombiaanse FARC.
Por el momento los expertos no esperan un ataque, pero del futuro no están seguro. “La posibilidad no estará excluido por completo”. Ponen bajo la atención que Chávez busca la cercanía no solo de régimen dudosas como Irán y Cuba, sino también de grupos terroristas como las FARC Colombiano.
Om die reden is het volgens de ministeries absoluut noodzakelijk dat ons land een flinke militaire rol blijft spelen in de Caribische regio. De marine en landmacht opereren onafgebroken vanaf Curaçao en Aruba.
Por las razones mocionadas, es necesario absolutamente que nuestro país tome un papel militar fuerte en la región Caribeño, según el ministerio. La marina y el ejército de la tierra operan sin parar de Curazao y Aruba.
Voor het hele rapport zie: Einrapport Verkenning
Por todo el reporte completo (en Holandés): Verkenning
Chávez, de Bush van Latijns-Amerika


Door Félice Blommers, La Chispa, februari 2010
Onder Hugo Chávez beleeft Venezuela stormachtige tijden: gratis gezondheidszorg, minder ongelijkheid en democratie via referenda, maar ook omstreden nationaliseringen, autoritair optreden, sluiting van media en polarisatie. Een balans na ruim een decennium Chávez.
De jaren tachtig en negentig waren onrustige tijden voor Venezuela. Hoge werkeloosheid, inflatie en voedseltekorten leidden in 1989 tot de Caracazo: onlusten tussen burgers en het leger maakten ruim vierhonderd slachtoffers. De aanleiding waren de plannen voor neoliberale hervormingen van het Internationaal Monetair Fonds. Kolonel Hugo Chávez Frías zag deze gebeurtenissen als signaal dat het land klaar was voor verandering. Hij deed een couppoging in 1992, maar deze mislukte. Verrassend genoeg maakte dit hem populairder bij de Venezolanen. Bij de presidentsverkiezingen in 1998 werd Chávez de nieuwe president die verandering zou brengen. Dat hij in het afgelopen decennium veranderingen heeft gebracht, is duidelijk. Of het goede of slechte zijn, is een punt van discussie.
Met zijn aantreden in 1998 wilde Chávez het neoliberale model omvormen tot een antikapitalistisch en sociaal politiek model. Volgens freelance journalist Edwin Koopman, van wie binnenkort een boek over Venezuela uitkomt, heeft Chávez een moeizame start gehad. “De eerste vier jaar waren nodig om zijn positie te verzekeren. Hij moest eerst binnen de bestaande wetgeving werken voordat hij veranderingen kon doorvoeren.” Chávez veranderde in 1999 de grondwet, zodat hij nieuwe wetten kan invoeren zonder dat hij daar tweederde meerderheid van stemmen voor nodig heeft. De grondwet paste hij in februari 2009 nogmaals aan via een referendum. Ruim 54 procent van de kiezers stemde voor het oneindig herkiesbaar stellen van Chávez. Maar langetermijnveranderingen wil hij doorvoeren met de Bolivariaanse revolutie, genoemd naar de negentiende-eeuwse onafhankelijkheidsstrijder Simón Bolívar. Het gaat vooral om een anti-imperialistisch beleid van politieke en economische soevereiniteit, het bestrijden van corruptie, een (her)verdeling van de olieopbrengsten, het bevorderen van nationale ethiek en deelname van de bevolking aan het politieke proces.
Centralisatie of democratie
Een van Chávez’s grootste pijlers is de gewone bevolking die tot dan toe niet werd gehoord, laten meedoen en meebeslissen in de politiek. In verschillende gemeenten zijn sinds 2006 wijkraden geïnstalleerd, de Consejos Comunales. Deze raden bestaan elk uit een uitvoerende macht, een ombudsman en een bank. Ze kunnen een aanvraag doen voor bijvoorbeeld een speeltuin, maar ook om een wegdek te laten repareren. Beleid maken door en voor iedereen. Tessa Marsman, die vanaf 2006 geruime tijd in Venezuela woonde en werkte bij het staatspersbureau van Venezuela (ABN), ziet deze veranderingen als positief. “Er is een zaadje geplant. Mensen ervaren dat de overheid er nu ook voor hen is en dat ze recht hebben op voorzieningen.”
Koopman heeft zijn twijfels. “Ik vind het een sympathiek idee, maar mensen in de Consejos Comunales zijn allemaal Chavistas. Chávez heeft ooit gezegd: ‘Je denkt toch niet dat de oppositie geld van mij krijgt?’ Hij heeft dus uiteindelijk de touwtjes in handen, omdat hij de budgetten uitdeelt. Het is meer een centralisatie van de macht dan democratisering.” Corrales, Venezuela-deskundige en politicoloog aan de Amherst University in Massachusetts, Verenigde Staten, meent ook dat het politieke klimaat verslechtert. “Was Venezuela tot 2005 nog een functionerende politieke democratie, tegenwoordig gaat het de kant op van een autoritair regime.” Tussen 2001 en 2004 zijn er heel wat protesten geweest tegen Chávez, maar deze heeft hij allen het hoofd geboden. Zelfs in 2002, toen de oppositie een coup pleegde, kwam Chávez terug. Later, in 2004, riep de oppositie de bevolking op om te stemmen of Chávez de tweede helft van zijn termijn mocht uitzitten. Dit referendum won Chávez met grote meerderheid van stemmen.
Extremisten
Volgens Corrales kon dit gebeuren omdat hij in die tijd een ‘competitieve autocraat’ was: iemand die genoeg steun heeft om de verkiezingen te kunnen winnen, maar nog steeds concurrentie heeft. Tijdens zijn lezing op het Centrum voor Studie en Documentatie van Latijns-Amerika (Cedla) in Amsterdam in november 2009 gaf hij aan dat dit verandert. “Er is geen scheiding van de machten meer. Chávez heeft de leiding zowel in de wetgevende, uitvoerende als rechterlijke macht.”
“Toen Chávez aan de macht kwam, had hij iedereen achter zich: links én rechts. Mensen uit alle lagen van de bevolking wilden afrekenen met zaken als corruptie en armoede. Maar in plaats van een president te worden voor alle inwoners van Venezuela, heeft hij de macht van de oude elite verplaatst naar zíjn mensen, de arme bevolking”, aldus Koopman. Chávez is volgens Corrales “de Latijns Amerikaanse Bush, een polariserende politicus. Extremisten houden van hem en de rest is bang.” Dit is internationaal ook zichtbaar. Chávez wilde als initiatiefnemer van het Bolivariaanse Alternatief voor de Amerika’s (ALBA) – de tegenhanger van de neoliberale vrijhandel – de leider worden van Latijns Amerika. Maar de gematigde regeringen van Chili en Brazilië zijn veel minder anti-Amerikaans. Hierdoor heeft de ALBA niet de positie ingenomen die Chávez voor ogen had: een geïntegreerde regionale economie gebaseerd op sociaal welzijn, ruilhandel en gezamenlijke economische hulp.
Gemiste kans
Cijfers van het Venezolaanse Bureau van de Statistiek (INE) laten een daling zien van de extreme armoede van 30 procent van de bevolking in 1997 naar 10 procent in 2007. In dezelfde periode halveerde de ‘gewone’ armoede van 60 tot 34 procent. Volgens Koopman is dit niet alleen een verdienste van Chávez. Bovenal zorgden de hoge olieprijzen voor veel geld. “Er is zoveel geld binnengekomen, dat ze niet eens meer wisten hoeveel. Hij heeft historische bedragen aan misiones – sociale projecten ten bate van de arme bevolking – uitgegeven, maar niet noemenswaardig beter gepresteerd dan andere landen in Latijns Amerika. Chávez heeft een kans gemist.” Voor de komst van Chávez werd de arme bevolking gemarginaliseerd en genegeerd door de elite. Hele wijken stonden niet op de kaart. Chávez heeft hier verandering in gebracht. Arme mensen hebben sinds 2006 toegang tot gratis gezondheidszorg en goedkope levensmiddelen in supermarkten waar alleen binnenlandse producten worden aangeboden (MERCAL). Ook het analfabetisme is gedaald en er zijn landhervormingen tot stand gekomen.
Toch zijn de economische problemen van Venezuela mede te wijten aan de aanpak van deze sociale projecten. Chávez heeft er grote delen van de olieopbrengsten aan uitgegeven, maar niet efficiënt. “Er is ook niet gespaard of geïnvesteerd in de interne economie. In een land als Venezuela, waar de economie afhankelijk is van één grondstof, olie, is dit heel ongunstig. Door die eenzijdige focus worden andere industrieën niet ontplooid”, aldus Corrales. Hierdoor ontstaat schaarste in supermarkten en gaan mensen hamsteren. De consumptie is gestegen door de verbeterde positie van veel arme mensen, maar de productie kan er niet tegenop. “Er bestaat geen economie voor Chávez. Het idee van vraag en aanbod, winst en stimuleren van productie spelen voor hem geen rol”, meent Koopman.
Versplintering
Hoewel Chávez het nog steeds goed doet in de peilingen, gaat het minder goed dan voorheen. “Hij is zijn comfortabele meerderheid verloren en moet er harder voor werken”, aldus Corrales. Zijn vaste kiezers komen nog grotendeels uit de armere wijken, maar ook daar hoor je steeds meer geluiden dat ze aan verandering toe zijn. “Veel mensen stemmen op Chávez bij gebrek aan alternatieven. De oppositie is versplinterd in ongeveer tachtig kleine partijen en geen daarvan heeft een geschikte kandidaat. En die zie ik in de verste verte ook niet. Het enige dat ze met elkaar gemeen hebben, is dat ze Chávez weg willen hebben. Daar red je het niet mee”, meent Koopman.
Polarisatie is ook in de media zichtbaar. Tessa Marsman kan dit beamen. “Er zijn twee kampen binnen de media, de Chavistas en de anti-Chavistas. Binnen deze groepen zijn de berichten gekleurd, omdat je er werkt op basis van je politieke voorkeur. Maar als je je aan de feiten houdt, heb je veel vrijheid.” In Venezuela waren er ten tijde van haar verblijf vijf oppositiekanalen in de lucht die iedereen kon ontvangen zonder schotel of kabel. Dat in 2008 de zender RCTV werd gesloten, kwam volgens Marsman niet omdat het een oppositiezender was. “De vergunningen werden niet verlengd omdat ze regels hadden overtreden.” Corrales is daarentegen van mening dat de sluiting wel te maken heeft met mediacensuur. Afgelopen januari zijn er ook van de kabel zes oppositiekanalen afgehaald omdat ze weigerden Chávez’s speech uit te zenden. Dit leidde tot twee doden en vijf gewonden tijdens protesten in de stad Merida. Volgens de oppositie werd er geschoten door regeringsgetrouwe ‘parapolitiële bendes’, maar de regering ontkent dat. Chávez is al jaren bezig met het opleiden van één miljoen reservisten. Koopman: “Dat zijn burgers die worden opgeleid om in actie te komen bij een Amerikaanse invasie, maar ze kunnen ook worden ingezet bij onlusten.”
Toekomst
Ook al staat Marsman redelijk sympathiek tegenover de links-nationalistische president, toch meent ze dat als Chávez zo doorgaat, het land failliet gaat. “En dan is het de vraag hoe zijn aanhang reageert bij de volgende verkiezingen”, aldus Koopman. Hij meent dat als Chávez geen geld meer heeft voor de misiones, zijn aanhang zal afnemen. Toch denkt Corrales dat Chávez de volgende verkiezingen in september 2010 gaat winnen. “Hij zal doorgaan met mensen bang te maken voor de oppositie, de privé-sector de schuld geven van de economische crisis en het geld dat hij heeft aan zijn trouwe aanhang besteden.”

