About Tessa Marsman

Om te weten hoe ik in Venezuela terecht ben gekomen, kijk op: Venezuela

Hoe het verder ging:

De Journalist nr.12, 20.07.2007 (Marsman maakt geen propaganda)

Tessa Marsman, een Nederlandse journaliste, werkt als enige buitenlandse bij het staatspersbureau van Venezuela. Ze maakt Engelse berichten en achtergrondverhalen over het land van de linkse president Hugo Chávez. Buiten werktijd legt ze de laatste hand aan een tv-documentaire over drie stokoude Hollandse paters in de jungle.

Jolan Douwes

Het lijkt onwaarschijnlijk, maar een mail van de Nederlandse ambassade in Caracas bevestigt dat maar één Nederlandse journalist Venezuela als vaste standplaats heeft: Tessa Marsman (31). ‘Natuurlijk kennen we haar. Ze heeft een hele mooie documentaire voor ons gemaakt’, schrijft een medewerkster enthousiast. Ook ambassades geven wel eens opdrachten aan correspondenten.

Tijdens een kort bezoek aan Nederland vertelt Marsman dat ze al een jaar bij het Agencia Bolivariana de Noticias (ABN) werkt. Op de website is duidelijk te zien dat het persbureau als spreekbuis van president Chàvez fungeert; het merendeel van de stukken gaat over zijn goede daden, toespraken en bezoeken aan bevriende landen als Cuba, Iran en Wit-Rusland. ‘Die berichten worden geschreven door een afdeling die zich volledig wijdt aan overheidszaken. Propaganda hoef ik niet te maken op mijn redactie. Ik heb juist relatief grote vrijheid.’ Dat kan komen doordat ze in het Engels schrijft, een taal waar de meeste collega’s geen woord van verstaan.

Niet alleen daardoor heeft ze als westerse journaliste een aparte positie op de redactie. Ze heeft ook meer gereisd, in Midden- Amerika, maar ook in China en Israël. ‘Daardoor heb ik een iets opener blik dan veel van mijn collega’s. In hun ogen zijn Palestijnen alleen maar zielige stumpers. Ze kunnen zich enorm opwinden over onderwerpen zoals de Israëlisch-Palestijnse kwestie. Relativeren is niet hun sterkste kant.’ Aanvankelijk had Tessa Marsman als vertaalster bij het persbureau gesolliciteerd. Ze had na haar studie communicatiewetenschap en psychologie al een paar jaar in de regio gereisd en gewerkt en via-via had ze over de vacature in Caracas gehoord. Op de binnenlandredactie van het persbureau konden ze haar nog beter gebruiken. Ze maakt nu regelmatig interviews met ministers en directeuren, maar ook met buurtleiders en onderwijzers. Heeft ze er geen moeite mee indirect voor Chàvez te werken? Zolang zij haar eigen stukken kan schrijven en af en toe kan reizen – binnenkort naar het grensgebied met Colombia – niet, zegt ze. Bovendien staat ze redelijk sympathiek tegenover de links-nationalistische president. In haar ogen schilderen westerse media hem te eendimensionaal af als een clown. ‘Maar ik snap wel hoe dat komt: als een president veel macht heeft zijn buitenlandse journalisten geneigd met de oppositie mee te gaan.’

Met haar Spaanse vriend woont ze aan de rand van een sloppenwijk, ‘ver van de buurten waar de meeste collega’s van Reuters, AP, AFP, CNN en Al Jazeera zich hebben gevestigd. Of van de luxere hotels waar buitenlandse verslaggevers vaak tijdelijk hun intrek komen nemen. Aan de rand van die arme wijk kan ik met eigen ogen zien of de sociale revolutie waar de regering-Chàvez zich voor zegt in te zetten ook echt plaatsvindt.’ Het antwoord is niet eenduidig. ‘Als je eenmaal in een sloppenwijk woont kom je er bijna niet meer uit. Maar ik zie wel verbeteringen in de vorm van gratis doktersposten en andere basisvoorzieningen.’

De documentaire in opdracht van de Nederlandse ambassade is bijna af. Marsman is ervoor met een Venezolaanse tv-ploeg het Amazone-gebied voor ingetrokken. Daar heeft ze drie Nederlandse paters geïnterviewd die al vijftig jaar tussen de Indianen wonen. Marsman hoopt dat hun levensverhaal binnenkort wordt uitgezonden. ‘Eén omroep heeft al belangstelling getoond’ Met het ANP heeft ze tijdens haar bezoek aan Nederland afgesproken dat ze af en toe nieuwsberichten gaat sturen.’Ik wil de band met mijn eigen land niet verliezen.’De nuchtere aanpak die Nederlandse media van haar vragen mist ze wel eens op haar redactie. ‘Latino’s kunnen zich zo verliezen in lange, wollige opiniestukken.’ Ook in een ander opzicht mist ze haar geboorteland wel eens: ‘De bureaucratie is in Venezuela zo traag dat er maar één manier is om toch iets voor elkaar te krijgen: heel aardig blijven en al je (vrouwelijke) charme in de strijd gooien. Dat lukt me nog steeds niet altijd even goed.’