Archive

Archive for the ‘Uncategorized’ Category

Missionaris Jan Finkers overleden, 16 mei 2017, daarom hier onze documentaire over Finkers, Van Maanen en Feddema, paters in Venezuela

July 16, 2017 1 comment

Categories: Uncategorized

SP leader Emile Roemer in Venezuela

September 29, 2013 Leave a comment

September 1st, 2013 • On their way back from their working visit to Brazil, SP leader Emile Roemer, National Secretary Hans van Heijningen and Brazil specialist Peter Runhaar called in on Venezuela.

Venezuela, of course, shares a border with Brazil. Less well-known in most of the world is that it is also a neighbour of the Kingdom of the Netherlands, a term which encompasses a number of former Dutch colonies which, in a series of referenda, have opted for a variety of relationships with the country of whose empire they once formed part. Relationships between the Netherlands and Venezuela don’t always go smoothly. Roemer and his colleagues were particularly interested in forming an impression of how things stood in the latter in the wake of the death of Hugo Chavez earlier this year and in the new President Nicolas Maduro.

Just before our departure to Caracas, we received a message from the Venezuelan ambassador in the Netherlands that we would be greeted at the airport by Maria Alejandra Rivas and that Ms Rivas would be our guide throughout our visit. As it turned out, this is just what happened, and in greeting us she was accompanied by a delegation from the Venezuelan government as well as members of our own embassy staff.

Oil industry

Our first meeting took place the next morning and was with Carlos Ramon Mendoza, head of research for the Venezuelan Central Bank, a position he took up after decades in the senior management of the country’s oil industry. His was the first of many friendly welcomes by people who were eager for discussion. In two hours he gave us an account of Venezuela’s oil history, the Big Seven oil corporations, the history also of rebellion and civil war in the face of the dominance of the elite which used the capital which came into the country principally for their own consumption. The break from this tradition which the recently deceased President Chavez brought about was that now the oil revenues were used above all to improve the lives of the poor. Social housing, public transport, education and health care were the government’s priorities. Questioned, however, Mendoza admitted there were problems when it came to launching production, the encouragement of small businesses and the establishment of vocational education. 96% of state revenues derive from the nationalised oil industry, and defective maintenance means that net production is declining steeply, though income remains steady because of rising oil prices.

MendozaCarlos Ramon Mendoza

Ana Elisa Ozorio

Next we visited Ana Elisa Ozorio, Minister of Education and later of the Environment under Chávez and a member of the executive of the Venezuelan Socialist Party, the PSUV, which has a membership of seven million out of a total estimated population of twenty-two million. She welcomed us at her office in the Latin American Parliament, of which she is a member. She took us swiftly through the last two decades: Chávez’ story began in 1992 when he was imprisoned following a failed coup against the government of Carlos Andre Pérez, who had deployed the army, in which Chávez was a career soldier, against people demonstrating against his neoliberal privatisation and austerity policies, killing hundreds. Released after two years as a result of a broad amnesty following the removal of the corrupt Pérez by the Supreme Court, he entered politics and in 1998 was elected President, taking office in February of 1999. His policies inspired the poor, and in the period which followed he won a total of sixteen elections or referenda. He lost only one referendum, in 2007, when it was proposed that the limit on the number of presidential terms which an individual could serve be abolished. However, a second referendum on the same subject in 2009 reversed this result.

Ozorio
Ana Elise Ozorio

In the recent past success has been achieved in reducing the number of people living in extreme poverty from 20% to 6.5% and the number of ‘averagely poor’ from 60% to 22%, Ozorio said. In addition, together with other left leaders in Latin America, Chávez had succeeded in blocking the plan for the formation of a free trade zone throughout the Americas and had been the driving force behind ALBA, a system of economic and commercial cooperation involving also Bolivia, Ecuador, Nicaragua and Cuba which foresaw in addition social and political integration. This meant, amongst other things, that thousands of Cuban doctors and nurses were now working in Venezuela in order to fill the gap that appeared after the establishment of a system of public health care. There are problems, however: the ex-minister had no answer to our questions as to how the economy would be diversified and the country thus made less dependent on oil exports. Later, our guide shared her own concerns with us: corruption of all kinds, including favours done for friends and family members, misuse of public services, and fiddling in the distribution of government tenders. There was also a culture of ‘yea- and nay-saying’, which too seldom reflected real convictions. And of course there was criminality, and on such a scale that it was disrupting society.

El Colectivo

We visited ‘El Colectivo’, a youth project in a complex consisting of dozens of containers decorated by graffiti artists, which sits between a military base and a large barrio. The containers are adorned with flowers and other plants, and have furniture made from recycled wood and iron. There’s a radio studio in two old buses and elsewhere on the site studios for photography, film and music. The young people using it come in part from the urban underground culture, some from the nearby barrio. Via graffiti, rap and hip-hop, attempts are being made to offer them an alternative to drugs and violence. Only a minority of barrio youths go to school or work.

El Colectivo
On the visit to El Colectivo

Eduardo Samán

Former Minister for Trade and Commerce Eduardo Samán is an exceptional man, and our guide Maria is a fan, excited to meet him for the first time. Now around fifty years old, he was out of the picture for several years. Rumour was that his actions to counter corruption had made him too many enemies at the highest political level. He has now been appointed by President Maduro as head of Indepabis, the Institute for the Defence of People’s Access to Goods and Services, and regularly travels on foot or by bus. ‘Our image abroad isn’t right,’ he said. ‘It’s got a lot to do with the US government’s attitude. In his speeches Obama is reasonableness itself, but by naming Samantha Power as UN ambassador he has shown another side. In a single breath she names us along with North Korea, Iran and Cuba in the list of baddies. In reality we’re open to foreign investors, but they have to have something to offer in terms of production, such as jobs and technology. We’re not interested in chain stores offering us all kinds of foreign consumer products, because we’re already lousy with them.’ Samán concurs with Emile Roemer that it is of crucial importance to get production moving, but notes that the biggest part of the country’s productive capacity has been transferred to Colombia. He adds that he finds continuing contacts with the left in Europe extremely important, especially in the context of the eurocrisis and the defection of social democracy to the neoliberal camp.

Samán
Eduardo Samán

Chairlift to a working class neighbourhood

Later, in the company of locally-based Dutch journalist Tessa Marsman, Marisol, who plays a central role in the life of the neighbourhood which we were to visit, San Antonio, and a couple of other local women, we take a trip on one of the new chairlifts, built to enable people from the poor areas on the hills and mountain slopes of the outskirts to get to the city centre, where most of the jobs are to be found. While we take in the breathtaking views, our hosts talk excitedly about the ins and outs of the neighbourhood for which we are heading, and of the great things they say that their president and leader, Hugo Chávez, did for their part of town: houses built, services created, a shop where subsidised basics could be bought. He had visited the area, and they could not believe that he was dead. ‘What a tragedy’, they told us. But a great deal of work remained to be done, and despite the fact that the government was on their side, there were still people who kept themselves aloof or spoiled things for others. The neighbourhood organisation had not succeeded in getting people in all of the newly-built low-rise apartments to keep them clean and there was too much crime. Since May they had had help from the police, who were now based permanently there, and who told us when we met them that the number of deaths by violence had been greatly reduced as a result. By far the majority of local people were pleased with their presence, they said, but there had been provocations. The police had been trained to avoid violence ‘but if people are looking for it,’ they told us ‘we can take it, and they know that too.’

Police officers in San Antonio
Police officers in San Antonio

In the medical centre we talked to doctors and nurses, several of whom were from Cuba, as well as a few patients, who expressed satisfaction with their treatment. Back on the street, we reflected that in this poor neighbourhood the glass is half full or half empty, depending on who you talk to. ‘But we’re making progress,’ said Marisol, ‘and to date we have always won elections here, though far from everyone votes, so we still have a lot to do. And we need also to ensure that people participate in the things that we organise.’ It might not be a laugh a minute to live in this district, but we were enjoying our visit enormously. And when we left we were asked of course why we were spending only a few days in Venezuela and when we’re coming back, because then they’ll organise a party with music and so on.

Arts
In the health centre

A critical journalist

Ecarri, a journalist, is critical of the government’s socio-economic policies. Certainly the poor are better off, but if the economy doesn’t gain new impetus, he said, we’ll be living on tick and in the end nobody will gain. Chávez’s party was taking increasing control of the state and legal system, which he doesn’t like to see. Not that he’s enamoured of all of the opposition. He will have nothing to do with ‘crazies and fascists’ and when in 2002 a section of the army seized power in a coup d’état, he had the courage not to transmit the military coup leaders’ communiqués. That the coup failed after a few days as a result of the mobilisation of millions of Venezuelans does not make his actions then any less brave: anyone who doesn’t in such a situation bow before the law of the strongest runs the risk of imprisonment or worse. In two days of misery, militants of the extreme right were in search of an Afro-Brazilian left politician whom they intended to put on public display in the market in a cage. Ana Elise Ozorio, with whom we had spoken earlier, was one of those who also showed her best side, filling her house with left activists in hiding.

Ecarri wasn’t only negative about the present government’s policies, or the confrontational atmosphere in a parliament in which it was claimed that Chávez supporters had recently used physical violence against opposition MPs, but was also pessimistic about the country’s future. There was an unwillingness to talk which made breaking down polarisation impossible. He expressed support for the opposition leader Henrique Capriles who lost narrowly to Maduro in the recent presidential election. Yet it is also marked how positive he is about President Maduro, saying that though often described by the opposition as an ‘untalented bus driver’ incapable of giving the country respectable leadership, Ecarri was ‘under the impression that (his) strategic ingenuity, which he has demonstrated in the last few months, has shown him to be anything but a Chávez puppet. He’s more pragmatic than Chávez and that’s what our country needs.’

TNI researcher

Edgardo Lander has, in his role as the Venezuelan researcher attached to the Transnational Institute in Amsterdam, spent the past decades campaigning against US-promoted free trade treaties. Despite the fact that these treaties have, through the effectiveness of the left’s opposition, failed to come about, Lander is not optimistic about his country’s future, seeing the Venezuelan model from both an environmental and an economic viewpoint as a disaster. The oil extraction on which the country depends is destroying the environment and has in relation to the economy led to the so-called Dutch Disease, a condition where revenues from oil extraction blocks development. Capital coming in was used to finance imports, and production, not to mention exports, grinds almost to a halt. Rent-seeking capitalism and Leninist management go hand in hand, he argues, and little is done to encourage production or the country’s necessary democratisation. He is, on the other hand, positive about the fact that millions of people have escaped marginalisation and poverty, that the mass of the people have been politicised and that as a result the prospect of returning to earlier times has been ended. Even the opposition has been transformed by this process. When they don’t take at the very least a social-democratic position, the people make mincemeat of them.

Lander
Edgardo Lander

The neighbourhood committee

Our visit ends with a trip to a very different neighbourhood made up of just over a hundred splendid dwellings housing five- or six hundred people. It’s clean, with a great deal of greenery, flowerbeds and herbs; in short, a paradise for poor people. It hasn’t always been like this. Older inhabitants of the district had in 1981 seen their makeshift dwellings washed down the slope after several days of dramatic rainfall. More than twenty years later they were still living in hovels cobbled together from bits of plastic, girders, boards and zinc plates. Look around Caracas and you’ll see plenty of misery, yet this neighbourhood, which had once looked as wretched, had been improved following an impromptu visit from Chávez. He spoke to a number of inhabitants, including Maria Marqués, our informant, then gave the mayor the task of clearing up the mess, with results which we could now see for ourselves.

Sunvilla's

We asked Maria how this had been achieved: ‘organisation’ was her answer. ‘The people here are conscious and well-organised, which means that there’s no room for people who create a mess or cause problems. We do all our own repairs, we’ve laid sewerage and set up a crèche. We’re building a wall alongside the motorway, because we don’t want every Tim, Dick and Harry coming here. We make sure everyone has an income, taking a small sum each month for the communal kitty.’ The government has in recent years given neighbourhood committees formal powers and access to funds to improve conditions. Carmen Zerpa, who is also active in the neighbourhood committee, says that ‘not everyone here has the capacity to administer matters and keep the finances in order. Sometimes they mess around, I’m sorry to say. In this country’ she continues, ‘we have a glaring shortage of skilled people and people establishing small businesses. We have to change this through education, because a country that only consumes and doesn’t build anything up, of course that won’t work.’

Emile Roemer SP in Venezuela

August 22, 2013 Leave a comment

19-08-2013 • (Georganiseerd door Tessa Marsman) Emile Roemer, partijsecretaris Hans van Heijningen en Brazilië-deskundige Peter Runhaar zijn in Brazilië op werkbezoek. Voor sp.nl houden ze een dagboek bij.

Vanuit São Paulo maken we op weg naar Nederland een tussenstop van een paar dagen in Venezuela. Dat doen we omdat dit land een buurland van ons koninkrijk is en de relaties niet altijd even soepel zijn. Daarnaast is het interessant om een indruk te krijgen van de daadwerkelijke situatie in Venezuela na het overlijden van Chávez afgelopen zomer en het aantreden van de nieuwe president Maduro.

Vlak voor ons vertrek naar Caracas, krijgen we van de Venezolaanse ambassadrice in Nederland het bericht door dat Maria Alejandra Rivas ons op het vliegveld in de Venezolaanse hoofdstad op zal vangen, vervoer regelt, ons ten dienste zal zijn bij onze bezoeken en zorg zal dragen voor onze veiligheid. De komende dagen blijkt dat daar geen woord van gelogen is. Op het vliegveld van Caracas staan zowel een delegatie van de Venezolaanse regering als van de ambassade.

Carlos Ramon Mendoza is de eerste die we de volgende morgen bezoeken. Hij is hoofd Onderzoek van de Centrale Bank van Venezuela nadat hij tientallen jaren hoge kaderfuncties binnen de oliesector vervulde. De manier waarop we in zijn kantoor op de zevende verdieping ontvangen worden, staat model voor de bezoeken die we daarna nog af zullen leggen. Een enorme openhartigheid en gretigheid om met ons in gesprek te gaan. Met een tas boeken verlaten we het gebouw na afloop van ons bezoek.

Mendoza
Carlos Ramon Mendoza

Via het gesprek van twee uur zijn we uitstekend geïnformeerd over de Venezolaanse oliegeschiedenis: de historische dominantie van de Grote Zeven oliemaatschappijen – waaronder de voorloper van Shell –, de geschiedenis van opstanden en burgeroorlogen en de dominantie van de Venezolaanse elite die de kapitalen die het land binnenkwamen vooral voor consumptieve doeleinden besteedde. De breuk die de onlangs overleden Venezolaanse president Chávez tot stand bracht, was dat de olie-inkomsten vooral worden gebruikt om het leven van de armen te verbeteren. Volkshuisvesting, openbaar vervoer, onderwijs en gezondheidszorg hebben de prioriteit van de regering. Maar na een aantal kritische vragen geeft Mendoza toe dat er van het op gang brengen van de productie, het stimuleren van het midden- en kleinbedrijf en het opzetten beroepsonderwijs tot nog toe weinig terechtkomt. 96 procent van de overheidsinkomsten wordt opgehoest door de genationaliseerde olie-industrie, waarvan de productie door gebrekkig onderhoud netto sterk terugloopt maar waarvan de inkomsten op peil blijven omdat de olie niet langer voor een prikkie verkocht wordt.

Daarna bezoeken we Ana Elisa Ozorio. Zij was minister van Onderwijs en later Milieu onder Chávez en maakt deel uit van het bestuur van de Venezolaanse Socialistische Partij (PSUV), die zeven miljoen leden telt op een bevolking van naar schatting 22 miljoen. We worden ontvangen in haar werkkamer in het Latijns-Amerikaanse parlement waar zij deel van uitmaakt. Hink-stap-spronggewijs neemt ze ons mee door de geschiedenis van de laatste vijftien jaar. Het verhaal van Chávez begint in 1998 wanneer hij opgepakt wordt vanwege een coup tegen de regering van Carlos Andre Pérez, die daarvoor het leger in had gezet tegen demonstranten tegen zijn neoliberaal uitverkoop- en bezuinigingsbeleid, waarbij enkele honderden demonstranten om het leven waren gekomen. Wanneer Chávez na twee jaar vrij komt via een amnestieregeling gaat hij de politiek in en wordt hij twee jaar later tot president gekozen. Door zijn beleid weet hij de armen te inspireren en in de periode die daarop volgt, wint hij zestien van de zeventien verkiezingen en referenda. Alleen een referendum dat hem meer presidentiële macht moest geven, verloor hij een paar jaar geleden.

Ozorio
Ana Elise Ozorio

De afgelopen periode is men erin geslaagd het aantal extreem armen van 20 naar 6,5 procent terug te brengen en het percentage ‘modale armen’ is van 60 tot 22 procent teruggedrongen. Daarnaast, zo vertelt zij, is Chávez er samen met andere linkse leiders in Latijns-Amerika in geslaagd om de plannen voor de vorming van een volledig Amerikaanse vrijhandelszone te blokkeren en is hij de motor geweest achter de ALBA, een samenwerkingsverband waarvan Bolivia, Ecuador, Nicaragua en Cuba deel uitmaken en dat naast economische en commerciële samenwerking ook voorziet in sociale en politieke integratie. Dit maakt onder andere dat er in Venezuela duizenden Cubaanse medici en verplegers werkzaam zijn, voor een deel om het gat te vullen dat ontstond nadat er een systeem van publieke gezondheidszorg werd ingevoerd. Echter, ook zij heeft nog geen antwoorden op onze vragen hoe de komende jaren de economie te verbreden en minder afhankelijk te maken van de olie-export.

Op weg naar een jongerenproject deelt onze begeleidster Maria, die voor Buitenlandse Zaken op de afdeling Europa werkzaam is, haar zorgen met ons. Die betreffen de corruptie die op allerlei manieren voorkomt, van ‘vriendendiensten’, misbruik van publieke voorzieningen, aanbestedingen waarbij gerommeld wordt. Daarnaast de cultuur van ‘ja’ zeggen en ‘nee’ doen, waardoor er te weinig van de grond komt. En natuurlijk de criminaliteit, die op zo’n schaal voorkomt dat de maatschappij erdoor ontwricht raakt.

El Colectivo
Op bezoek bij ‘El Colectivo’

We komen aan bij ‘El Colectivo’, een omheind terrein voorzien van een groot hek met hangsloten, dat ingeklemd ligt tussen een militaire basis en een van de grote sloppenwijken. Het complex bestaat uit tientallen containers waar graffitikunstenaars prachtige dingen mee hebben gedaan. De containers hebben zij opgesierd met McDonalds-verpakkingstroep en voorzien van pallets waar planten en bloemen uit groeien. Het meubilair is gemaakt van gerecycled hout en ijzer, er staan twee bussen die als radiostudio fungeren en het project beschikt over een foto-, film- en muziekstudio. De jongeren die we er treffen komen deels uit de stedelijke undergroundcultuur. Enkelen van hen zijn afkomstig uit de sloppenwijk aan de overkant. Via graffiti, rap en hiphop wordt geprobeerd een alternatief te bieden voor een omgeving van drugs en geweld; slechts een minderheid van de jeugd aan de overkant gaat naar school of werkt. De vier jongens en meiden die ons rondleiden willen een kaartje van ons want een aantal van hen is kort geleden op tournee geweest door Europa – de groep Bituaya – en ze zijn druk bezig minder afhankelijk te worden van overheidssubsidies.

Maria
Onze begeleidster Maria en Eduardo Samán

Minister Eduardo Samán is een bijzondere man. Lang, van de leeftijd van Emile, van Arabische afkomst en hij heeft het imago onkreukbaar te zijn. Maria is een fan van hem en vertelt dat zij Samán door ons voor het eerst gaat ontmoeten en met hem op de foto wil. Een aantal jaren was Samán buiten beeld, naar verluid omdat hij op het hoogste politieke niveau teveel tegenstanders had gemaakt door tegen allerlei vormen van corruptie te ageren. Buiten zijn werk gaat hij met de bus en loopt hij door de stad, wat voor Venezolaanse begrippen voor een minister een beetje vreemd is. ‘Het beeld dat het buitenland van ons heeft, klopt niet’, zegt Samán. ‘Het heeft veel te maken met de opstelling van de Amerikaanse regering; Obama is in zijn toespraken de redelijkheid zelve, maar door Samantha Power tot VN-ambassadeur te benoemen laat hij een ander gezicht zien. ‘Doordat de nieuwe VN-ambassadrice ons in een adem noemt met Noord-Korea, Iran en Cuba zitten we in het verkeerde rijtje. In werkelijkheid staan we open voor buitenlandse investeerders, maar dan moeten ze ons op het vlak van productie wel iets te bieden hebben, zoals arbeidsplaatsen en technologie. Op winkelketens die ons buitenlandse consumptieartikelen willen verkopen zitten we niet te wachten, want daar stikt het hier van. Samán is het met Emile eens dat het van cruciaal belang is om de productie op gang te brengen, waarbij hij aantekent dat wat er ooit aan productiecapaciteit in het land bestond voor het grootste deel naar Colombia is overgebracht. Samán laat hapjes en drankjes aanrukken omdat hij graag nog een uur met ons verder wil praten. Het aangaan van contacten met links in Europa vindt hij erg belangrijk, zeker in het kader van de eurocrisis en het overlopen van de sociaaldemocratie naar het neoliberale kamp. Bij het afscheid gaat iedereen met iedereen op de foto, wat maakt dat Maria ons nog enthousiaster de deur uitgaat dan zij al was.

Samán
Eduardo Samán

Via Tessa Marsman die een aantal jaren als journaliste in Caracas gewerkt heeft, komen we in contact met Marisol, die een centrale rol speelt in de wijk San Antonio. Samen met een paar vriendinnen uit de wijk komt zij ons ophalen in de binnenstad, bij de ingang van een van de prachtige stoeltjesliftprojecten die op meerdere plaatsen in de stad gerealiseerd zijn. Daardoor kunnen mensen die op de heuvels en berghellingen wonen makkelijker in de centrale stad komen, waar de meeste banen zijn. Niet iedereen is blij met het nieuwe transportsysteem. Nogal wat middenklassenmensen geven ronduit aan er niet op te zitten wachten dat mensen uit de achterbuurten nu in een vloek en een zucht in de binnenstad zijn in plaats van anderhalf of twee uur in de bus te zitten. ‘Denk maar niet dat ze aan hun eigen personeel denken dat daar voor een groot deel woont. Daar hebben ze simpelweg lak aan’, zegt onze begeleidster.

Kabelbaan

Terwijl we een adembenemend mooi uitzicht hebben, praten de vrouwen honderduit over het reilen en zeilen van hun wijk. En over Chávez, hun president, hun leider, die in hun ogen fantastische dingen voor de wijk heeft gedaan. Huizen gebouwd, voorzieningen gecreëerd, een winkel waar je gesubsidieerde basisproducten kunt kopen. ‘De commandant kwam zelf af en toe kijken en kwam met ons praten, nee het is niet te geloven dat hij nu dood is, wat een tragedie’,vertellen ze ons. Wat de ontwikkelingen in de wijk betreft, moet er een hoop werk worden verzet. Want ondanks het feit dat de regering aan hun kant staat, heb je nog steeds veel mensen die zich afzijdig houden of de boel voor anderen verpesten. Tot nog toe slagen de mensen die de wijkorganisatie dragen er niet in om alle nieuw gebouwde laagbouwflats schoon te houden en er is teveel criminaliteit in de wijk. Vanaf mei hebben ze hulp gekregen van de politie, die nu permanent in de wijk aanwezig is. Volgens agenten met wie we daarna een praatje maken, is dat een enorme verbetering. Tegenover zeven, acht doden door geweld per maand, zijn er de afgelopen maanden maar een paar mensen doodgeschoten. Het overgrote deel van de mensen is hartstikke blij met hun komst, maar ‘je begrijpt natuurlijk ook wel dat de gasten die de zaak verpesten niet blij met ons zijn. Soms gooien ze vuil uit het raam, of provoceren ze ons. Wij hebben tijdens onze opleiding geleerd terughoudend te zijn met geweld. Maar als ze het zoeken, kunnen ze het krijgen en dat weten ze ook’.

Agenten
Agenten in San Antonio

In het gezondheidscentrum praten we met artsen en verpleegsters, waarvan er verschillenden uit Cuba afkomstig zijn. Ze hebben ook een paar patiënten die opgenomen zijn en of we die niet even willen zien om een praatje te maken. We praten met een oudere vrouw die dik tevreden is over de behandeling die zij krijgt. Een van de andere patiënten pest haar door te zeggen dat het haar eigen schuld is dat ze er voor suikerziekte ligt omdat ze zich een slag in de ronde eet. Terug op straat komen we twee jongens tegen die een stuk plastic tussen lantaarnpalen hebben gehangen en een gettoblaster ‘a todo volumen’ aan hebben staan en mensen knippen. Helemaal goed volgens Marisol, want wie mensen knipt voor een paar Bolivar haalt geen rottigheid uit. Het is duidelijk, het glas in half vol of half leeg wat de wijk betreft. ‘Maar we maken vooruitgang en tot nog toe hebben we hier altijd alle verkiezingen gewonnen. Alleen gaat lang niet iedereen stemmen, dus we hebben nog wel wat te doen. En verder moeten we zorgen dat mensen meedoen met de dingen die we organiseren’. Het mag dan geen lolletje zijn om in de wijk te wonen, maar we hebben enorm plezier. En aan het slot van ons bezoek natuurlijk de vraag hoe het komt dat we zo gek zijn om maar een paar dagen naar Venezuela te komen en wanneer we terugkomen. Want dan organiseren ze een feest met muziek en zo.

Arts
In het gezondheidscentrum

Ecarri is een journalist. Ecarri is erg kritisch op het sociaaleconomische beleid van de regering. Dat de armen het beter hebben gekregen, het zij zo. Maar als de economie geen nieuwe impulsen krijgt, leven we op de pof en daar heeft uiteindelijk niemand iets aan, zegt hij. Ook het feit dat de partij van Chávez het staats- en justitieel apparaat steeds meer naar haar hand zet, zint hem niet. Niet dat de oppositie het allemaal zo goed doet. Ecarri heeft niets op met gekken en fascisten en toen een deel van het leger in 2002 een staatsgreep tegen Chávez pleegde, had hij de moed om de communiqués van de legerleiding niet uit te zenden. Dat de coup door de mobilisatie van miljoenen Venezolanen die de opstandige militairen de kazerne injoegen na twee dagen mislukte, maakt zijn optreden niet minder dapper. Want wie in zo’n situatie niet buigt voor het recht van de sterkste, loopt het risico in de gevangenis te belanden of erger. Het waren twee beroerde dagen. Rechts-extremisten waren op zoek naar een zwarte, linkse politicus die zij op de markt in een kooi met bananen tentoon wilden stellen. Ana Elisa met wie wij eerder spraken, was ook een van degenen die zich in die dagen van haar beste kant liet zien; haar huis zat van onder tot boven vol met linkse onderduikers. Ecarri staat niet alleen negatief tegenover het huidige regeringsbeleid en de sfeer van confrontatie in het parlement – waar de Chávez- aanhang kort geleden fysiek geweld zou hebben gebruikt tegen parlementsleden van de oppositie-, maar is ook pessimistisch over de toekomst van het land. Het zou in Venezuela aan bereidheid om met elkaar het gesprek ontbreken waardoor het doorbreken van de polarisatie onmogelijk lijkt. Positief is hij over oppositieleider Henrique Capriles die bij de onlangs gehouden presidentsverkiezingen maar op het nippertje verloor van Maduro, de opvolger van Chávez. Opvallend is dat hij eveneens positief over Maduro is. Dat terwijl de nieuwe president door de oppositie omschreven wordt als een weinig begaafde buschauffeur die niet in staat zou zijn om het land fatsoenlijk te leiden. ‘Ik ben onder de indruk van het strategische vernuft van Maduro, die het afgelopen paar maanden heeft laten zien allesbehalve een stroman van Chávez te zijn. Hij is pragmatischer dan Chavez en daar heeft ons land behoefte aan.

Edgardo Lander heeft als Venezolaanse onderzoeker die verbonden is aan het Transnational Institute in Amsterdam de afgelopen tientallen jaren campagne gevoerd tegen de door de VS gepromote vrijhandelsverdragen. Ondanks het feit dat die verdragen er door de effectieve oppositie van links niet gekomen zijn, is hij niet optimistisch over de toekomst van zijn land. Zowel vanuit milieu- als vanuit economisch oogpunt is het Venezolaanse model naar zijn mening een ramp. De oliewinning waar het land op drijft vernietigt het milieu en heeft in economisch opzicht tot de zogenaamde ‘Dutch disease’ (Hollandse ziekte) geleid. Dat betekent dat de inkomsten uit de oliewinning de economische ontwikkeling blokkeren. Het binnenkomend kapitaal wordt namelijk ingezet om importen te financieren en van productie laat staan van export is nauwelijks sprake. Rentenierkapitalisme en leninistisch bestuur gaan hand in hand en van het stimuleren van de productie en de noodzakelijke democratisering van Venezuela komt weinig terecht, volgens Lander. Positief is hij daarentegen over het feit dat miljoenen mensen uit de marginaliteit en armoede zijn ontsnapt, dat de grote massa gepolitiseerd is geraakt en daarmee het perspectief van terug naar vroeger tijden heeft afgesloten. Zelfs de oppositie is door dat proces ingrijpend veranderd. Wanneer zij niet minimaal een sociaaldemocratische positie inneemt, maakt het volk gehakt van hen.

Lander
Edgardo Lander

We sluiten ons bezoek af met een bezoek aan het buurtje ‘Zonnevilla’s’, 107 prachtige woningen die vanuit stedenbouwkundig oogpunt fraai in elkaar geschoven zijn en waar vijf- à zeshonderd mensen wonen. De buurt is schoon, veel groen, bloemenperkjes en kruiden, kortom een paradijs voor arme mensen. Dat is wel eens anders geweest. De oudere bewoners van de buurt hebben in 1981 meegemaakt dat hun provisorische woningen van de helling spoelden na een aantal dagen van dramatische regenval. Meer dan twintig jaar woonden ze in provisorische optrekjes van stukken plastic, balken, planken en wat zinkplaten. Wie in Caracas rondkijkt, ziet ellende zat maar deze buurt zag er wel erg beroerd uit. Chávez kwam er op en dag met de auto langs en gaf zijn chauffeur op een dag opdracht om even te stoppen omdat hij zich persoonlijk op de hoogte wilde stellen. Daar trof hij Maria Marqués en andere bewoners aan met wie hij een goed gesprek had. Vervolgens gaf Chávez de burgemeester opdracht om de boel op orde te brengen, met het resultaat waar we nu mee geconfronteerd worden.

Zonnevilla's

Aan Maria vragen we hoe het komt dat de boel zo mooi op orde is. ‘Organisatie’ is haar antwoord. De mensen hier zijn bewust en goed georganiseerd, wat maakt dat er geen plaats is voor mensen die rotzooi of problemen maken. Met zijn allen doen we reparaties, leggen we riolering aan, hebben we een crèche opgezet. Verder zijn we bezig een muur te bouwen langs de autoweg, want we moeten het niet hebben dat Jan en alleman hier binnenkomt. Wij doen het zo dat iedereen die inkomsten heeft, maandelijks een klein bedrag afdraagt voor de gemeenschappelijke pot.’ Onder invloed van het regeringsbeleid krijgen wijkcomités de laatste jaren ook formele bevoegdheden en de toegang tot fondsen om de omstandigheden te verbeteren. Carmen Zerpa die ook actief is in het wijkcomité, mengt zich in het gesprek: ‘Maar lang niet iedereen heeft hier de capaciteit om zaken te administreren en de financiën op orde te houden. Soms rotzooien ze maar wat aan, sorry dat ik het zeg hoor. We hebben in dit land een schreeuwend gebrek aan vakmensen en mensen die bedrijfjes opzetten. Via onderwijs moeten we daar verandering in zien te brengen want een land dat alleen maar consumeert en niets op weet te bouwen, dat gaat natuurlijk niet. Want voor niets gaat de zon op’.

LINK

Eén vandaag: Chavez overleden (klik op deze link voorinterview met Tessa Marsman)

Eén vandaag: Chavez overleden (klik op deze link voorinterview met Tessa Marsman)

Is dit het einde van het socialisme in Venezuela?

De Venezolaanse president Hugo Chávez is dinsdag overleden. Hij had kanker en zijn situatie was al dagen kritiek. Hij was 58 jaar.

Aanhangers roemen zijn betrokkenheid bij het volk en de hulp die hij gaf aan de armen. Tegenstanders noemen hem een dictator die het land naar de rand van de afgrond heeft gebracht. Vanavond in EenVandaag: de erfenis van Hugo Chávez met Tessa Marsman, zij werkte voor de Venezolaanse staatstv en Venezuela-kenner Remi Lehmann.

Categories: Uncategorized

Tres salesianos cuentan su historia amazónica en documental El camino de los teneke

November 12, 2007 Leave a comment

Caracas, 09 Nov. ABN.- En la historia de tres misioneros salesianos holandeses quienes desde los años 50 habitan en el estado Amazonas, junto a los pueblos originarios de la zona, centra el argumento del documental El camino de los teneke, de Alejandro Jurado, a estrenarse este viernes.

El documental relata la historia del padre Hernán Feddema, el hermano Juan Finkers y el padre Antonio van Maanen, quienes, contrario a lo que normalmente se podría pensar de unos religiosos, no fueron a evangelizar a los pueblos originarios venezolanos.

“Ellos dedicaron su vida a los pueblos indígenas del Amazonas. Los logros de estos tres misioneros consolidaron el despertar político que todavía viven estos, porque curiosamente estos tres misioneros no vinieron con la intención de imponer su cultura a los pueblos aborígenes, sino que por el contrario, vinieron a darles herramientas para ayudarlos a preservar su cultura”, comentó el director del documental, Alejandro Jurado.

Jurado explicó que estos tres holandeses lograron adaptarse por completo a la vida aborigen y hoy, ya octogenarios, se resisten a volver a Europa. Entre sus aportes se encuentra, por ejemplo, el primer diccionario de lengua piaroa, escrito por el padre Feddema.

“Ellos llegaron luego de la segunda guerra mundial, esa fue una experiencia dura. Sintieron el gran contraste al encontrarse con el mundo exuberante del Amazonas”, aseguró Jurado, quien para realizar el documental viajó hasta los sitios donde viven los religiosos, en tres partes distintas cercanas al río Orinoco.

Jurado informó que el documental, coproducido entre la Embajada de Holanda en Venezuela y la Cooperativa Alter Media, se estrena este viernes en el Centro de Estudios Latinoamericanos Rómulo Gallegos (Celarg), y espera que luego pueda rodar por las salas de Cinemateca Nacional, para compartir su contenido con todo el país.

Por su parte, la asistente de dirección de la película, Tessa Marsman, explicó que al conversar con los religiosos, fue interesante descubrir cómo su método de enseñanza los llevó a ayudar a los aborígenes a enfrentarse con el futuro con sus propias herramientas.

“Hay varias teorías sobre el trabajo de los padres o de los antropólogos. (Ellos se plantearon) Podemos dejarlos al natural o prepararlos para el mundo, porque en algún momento va a venir el mundo, así que decidieron prepararlos, pero no de la manera holandesa, sino a su manera. Tomar su idioma, su forma de ser, tomar las cosas más relajadas, bueno, al ritmo del Amazonas”, indicó Marsman.

“(Se trataba de) qué hacer con lo que viene de afuera, con lo inevitable, con el reguetón, con el celular, porque el indígena quiere preservar su cultura”, aseveró.

El documental, que tiene una hora de duración, tuvo un proceso de realización de seis meses, de los cuales 23 días fueron dedicados al rodaje.

Jurado dijo que el documental amalgama una gran riqueza cultural que va desde los distintos pueblos aborígenes del sur de Venezuela hasta el holandés.

“Se llama El camino de los teneke, porque en lengua piaroa teneke significa holandés. Fue tanto el impacto que estos tres misioneros tuvieron en las culturas del Amazonas que una etnia creó una palabra para ellos”, señaló Jurado.

Finalmente, a juicio del realizador, el mensaje final del filme es el papel protagónico que tiene la educación en la formación de un país, “porque justamente es gracias a la educación que estos pueblos indígenas pueden hoy defenderse y preservar su cultura”.

Marsman resaltó que si bien la educación es de gran importancia, esta debe, ante todo, ser participativa, “no como una nueva tribu”.

Jurado explicó que esta es una de las realizaciones de la Cooperativa Alter Media, que ya cuenta con un año de funcionamiento. “Hemos hecho un catálogo de producciones que hablan de la filosofía de la cooperativa, que busca reflejar las contradicciones de la condición humana en las luchas sociales”.

Así, el director del documental resaltó que las producciones de la cooperativa ha sido hechas a partir de iniciativas independientes, e hizo un llamado a las instituciones públicas encargadas de la realización audiovisual para democratizar un poco más las herramientas para su acceso.

Categories: Uncategorized